<title_newspaper="ycie Warszawy"> 
<title_article="Miasta-olbrzymy i dziea sztuki spadek po ludach indiaskich> 
<author_1=S.Przybylski> 
<author_2=>
<language=pl> 
<style=press> 
<year="1952">
<month="5">
<date=1952-05-25>
<period=d> 
<status=1_obieg>
<support=paper>
Pas nadbrzeny czowiek ujarzmi przed tysicami lat. Wody lecce z gr uj w karby, rozprowadzi po polach. Odkry donioso nawoenia ziemi, znalazszy guano na niedalekich wyspach. Uzyska wspaniae zbiory kukurydzy. Prace te musia wykonywa planowo i kolektywnie.
Tak powstaa cywilizacja nadbrzena czerwonoskrych plemion Junga, posuwajca si pniej ku pnocy, ku rwnikowi. Koo portowej mieciny Trujillo (Peru) znajduj si resztki starego grodu pastwa jungowskiego,   Czimo-Czanczan (Soce soc). W precyzyjn szachownic zbudowano miasto, otoczone fortyfikacj, byo   ulepione z gliny, ale wedle oblicze archeologw miecio blisko wier miliona ludnoci, byo wic wiksze od wspaniaego Tenochtitlan Aztekw), a mao ktre miasto redniowiecza w Europie mogo mu dorwna!
Urbanizacja taka dowodzi, e spoeczestwa indiaskie, wprawdzie technicznie zacofane, miay rozwinity  przemys garncarski i tekstylny, wymagajcy wielkiej iloci rk do pracy. Dowodzi to rwnie wielkiego zrnicowania klasowego. Miasta  olbrzymy byy zbiornikami si ywych, jedynego silnika owej epoki i twierdzami klasy posiadajcej.
Cywilizacja grska
Inny szlak rozwoju ekonomiki spostrzegamy w Andach. Tam od wiekw ludno uprawiaa i kartofle.
Skromne to warzywo pozwolio na gospodark nawet na bardzo wysoko pooonych obszarach.
Lecz inne odkrycie te naley zapisa na dobro ludzi z And. Oni, jedyni w Ameryce, odkryli jeszcze
jeden motor prcz mini ludzkich: minie zwierzce. Oswoili lam, jedyne zwierz domowe Nowego wiata.
Ponadto chwytali wigonie, dzikie odrole rodziny lam i ostrzyone puszczali wolno. Lama staa si zwierzciem jucznym, dostawc misa, a przede wszystkim weny.
Cywilizacja grska rozwina rzemiosa garncarskie. Wytwrczo tekstylna wraz z umiejtnoci farbowania dosza do bardzo wysokiego poziomu. W grach znaleziono odkrywki zota, srebra i miedzi, co dao pocztek grnictwu i kunsztownej wytwrczoci jubilerskiej. 
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_2> 
</author_1>

